Waar in de wereld zijn de steden kleiner dan de dorpen? Waar zijn elf steden wereldberoemd? Waar wil men een stevige vorst om een 200 kilometer lange tocht over het ijs te kunnen rijden? In Fryslân!
Leeuwarden, Sneek, IJlst, Sloten, Hindeloopen, Workum, Stavoren, Bolsward, Franeker, Harlingen, Dokkum. Bijna iedere Fries en schaatsliefhebber herkent ze onmiddellijk, bekend van de tocht der tochten: de Elfstedentocht.
Zo ontstond de Elfstedentocht
In het noorden was al honderd jaar geleden populair om naar alle Friese steden te schaatsen. In de winter van 1890 op 1891 wordt het een ware rage om deze prestatie te leveren. Schaatsliefhebbers uit het hele land binden de ijzers onder om van Friese stad naar Friese stad te rijden. Er zijn geen stempelposten, maar het bewijs komt van handtekeningen van herbergiers langs de route.
Pim Mullier, die gezien wordt als grondlegger van de Elfstedentocht, zet de Friesche IJsbond aan tot het houden van het eerste officiële evenement. In 1909 staan 23 schaatsers klaar om de Elfstedentocht te rijden. Negen van hen halen de finish.
De Friesche IJsbond wil het daarbij laten, maar jurist Mindert Hepkema uit Leeuwarden is het daar niet mee eens. Samen met een aantal enthousiaste Friezen richt hij in januari 1909 de Vereniging de Friesche Elf Steden op en organiseren zij in 1912 de tweede Elfstedentocht.
Klaar voor de start
De magische woorden “It giet oan!” hoorden we voor het eerst, en het laatst in 1997. Sindsdien is er geen Elfstedentocht meer geweest. Toch staan nog elk jaar de vrijwilligers van de Vereniging de Friesche Elf Steden paraat om in actie te komen voor wanneer het weer omslaat. Het wachten is op 15 centimeter dik ijs langs de gehele route van de Elfstedentocht.
Tot dan wordt elke winter weer het materieel onderhouden en draaiboeken bijgewerkt met militaire precisie. Klaar om op elk moment van de winter in actie te komen.
Alternatieve Elfstedentocht
Ondertussen wordt de route jaarlijks afgelegd door vele mensen. Per fiets, wandelend, rijdend met de auto, camper of op de motor. Maar ook over het water, varend, roeiend, suppend en zelfs zwemmend.
Ook al wordt er niet geschaatst, de magie van de Elfstedentocht is er niet minder door. Het verlangen wordt eigenlijk alsmaar groter naar dat ene moment waar zowel tragiek als triompf een magische dag vormen. Wanneer het zover is zal heel Nederland op de kop staan. Dan zal de gekte (op een positieve manier) wereldwijd toeslaan.
Begin 2026 lag Nederland onder een sneeuwwitte deken met nachten waarbij temperaturen onder de nul graden daalde. Her en der waren al dunne laagjes besneeuwd ijs te spotten. Men verwacht een strenge winter. Als dit een voorbode is van wat komen gaat, dan is het begin er. It sil heve!