De Eerste Kamerverkiezingen zijn getrapte verkiezingen. Dat betekent dat Nederlanders in Nederland, in Caribisch Nederland, en in de rest van de wereld indirect de leden voor de Eerste Kamer kiezen. Dat doen zij door in maart 2027 te stemmen bij de Provinciale Statenverkiezingen en de Kiescollegeverkiezingen.
In Nederland kiezen de kiesgerechtigde Nederlanders de volksvertegenwoordigers voor de provincie waarin zij wonen, de Provinciale Staten. Dat is het parlement van de provincie.
Voor de Nederlandse inwoners van Caribisch Nederland zijn drie Kiescolleges opgericht: het Kiescollege Bonaire, het Kiescollege Sint Eustatius en het Kiescollege Saba. Per eiland kiezen ze de leden van het kiescollege.
En dan is er nog het Kiescollege Niet-Ingezetenen voor de Nederlanders in de rest van de wereld. Zij stemmen ruim voor 17 maart 2027 per brief om de leden van dit kiescollege te kiezen.
24 mei 2027
Nadat in maart 2027 de Provinciale Statenverkiezingen en de Kiescollegeverkiezingen zijn afgerond, volgt op 24 mei 2027 de Eerste Kamerkiezingen. De gekozen volksvertegenwoordigers van de twaalf Provinciale Staten en de vier kiescolleges brengen op deze dag hun stem uit om de 75 leden van de Eerste Kamer te kiezen.
Stemmen in Den Haag
Het Kiescollege Niet-Ingezetenen bestaat uit Nederlanders die over de hele wereld wonen. Daarom vergadert dit kiescollege vrijwel altijd online. Uitzondering daarop is de stemming voor de leden van de Eerste Kamer. Voor zowel het Kiescollege Niet-Ingezetenen als de drie andere kiescolleges geldt dat de leden hiervoor fysiek aanwezig moeten zijn in Den Haag. Dit zorgt ervoor dat zij tegelijk stemmen met de leden van de twaalf Provinciale Staten
Stemwaarde
Nadat iedereen gestemd heeft, worden de stemmen geteld en volgen enkele ingewikkelde rekensommen. Niet iedere stem telt namelijk even zwaar mee. Zo telt de stem van een Statenlid uit een provincie met veel inwoners zwaarder dan de stem van een Statenlid uit een provincie met weinig inwoners. Dit wordt de stemwaarde genoemd.
De stemwaarde wordt bepaald via een rekensom. Voor de provincies en de kiescolleges in Caribisch Nederland wordt dit berekend op basis van inwoneraantallen. Voor het Kiescollege Niet-Ingezetenen geldt een andere berekening omdat niet bekend is hoeveel Nederlanders buiten Nederland wonen. Zo worden de stemwaarden berekend »
Stemcijfer en Kiesdeler
Vervolgens wordt het Stemcijfer berekend. Daarna volgt het bepalen van de Kiesdeler waarmee duidelijk wordt hoeveel zetels elke partij in de Eerste Kamer krijgt. Bekijk de rekensommen »
Twee weken na de stemming wordt de nieuwe Eerste Kamer geïnstalleerd. In de verkiezingskalender vind je de exacte data van alle momenten in dit verkiezingsproces.
Wat doen de gekozen leden?
Er is één belangrijk verschil tussen de gekozen leden van de Provinciale Staten en de gekozen leden van de kiescolleges.
De gekozen leden van de Provinciale Staten stellen het beleid van de provincie vast en controleren de uitvoering daarvan door het bestuur van de provincie. Daarnaast kiezen zij de leden van het bestuur van de provincie, de Gedeputeerden, en hebben zij als bijzondere taak om de leden van de Eerste Kamer te kiezen.
De leden van de kiescolleges hebben slechts één taak: het kiezen van de leden van de Eerste Kamer.
Meld je aan voor de nieuwsbrief. Ontvang het laatste nieuws in jouw mailbox.