Waarom is de retourenvelop bij verkiezingen oranje? Het is een veel gestelde vraag, want niet iedere kiezer is er blij mee door zorgen over fraude. Anderen vinden het juist weer mooi, want oranje is natuurlijk wel de kleur van Nederland.
Op Koningsdag is het code Oranje om de verjaardag van de Koning te vieren, wiens achternaam “Van Oranje-Nassau” is. Daarnaast heeft zijn troonopvolgster de titel Prinses van Oranje, wat terugvoert naar Willem van Oranje, de vader des vaderlands, en het Prinsdom Oranje in Frankrijk.
Van Orangist naar Oranjefan
Een paar eeuwen geleden hoorde oranje bij de ‘orangisten’, de aanhangers van de stadhouders van Oranje, en had het een politieke lading. Tegenwoordig is oranje een kleur die Nederlanders met elkaar verbindt, vooral bij sporten. Wanneer de Oranjebus de duizenden Oranjefans naar het stadion begeleidt om het Nederlands elftal te zien spelen, dan kan in een straal van enkele kilometers niemand meer om het oranjegevoel heen.
Iedereen zal het erover eens zijn dat de kleur oranje onlosmakelijk verbonden is met de identiteit van Nederlanders. De kleur oranje geeft een gevoel van verbinding, van samen zijn, en van trots. Het schept een band met Nederland. Vermoedelijk is daarom in de Kiesregeling Model 6-3 vastgelegd dat de retourenveloppe voor de Nederlandse verkiezingen, die vanuit Den Haag naar de Kiezers buiten Nederland wordt gestuurd, de kleur oranje heeft.
Herkenbaarheid: voordeel of nadeel?
Dat niet iedereen even blij is met de oranje envelop blijkt wel uit de reacties die de redactie ontving tijdens de laatste verkiezingen. Sommige kiezers maken zich zorgen dat de oranje envelop zo herkenbaar is tussen alle andere enveloppen en zijn bang dat er gemakkelijk fraude mee gepleegd kan worden. “Iedereen weet immers dat daarin ingevulde stembiljetten zitten.”
De Gemeente Den Haag herkent de zorgen maar stelt dat het risico op fraude niet reëel is. Woordvoerder Sentina van der Meer: “Dat heeft te maken met de kans op de gelegenheid die iemand heeft om een grote hoeveelheid enveloppen te verwijderen of te vervangen in een wereldwijd postnetwerk, zodanig dat het de verkiezingsuitslag zou kunnen beïnvloeden.”
Diezelfde herkenbaarheid van de oranje envelop tussen alle andere enveloppen helpt overigens PostNL in de laatste uren op de verkiezingsdag. “PostNL kan de oranje envelop makkelijker onderscheiden van andere post en dan nog op tijd bij het briefstembureau krijgen’, vertelt Sentina van der Meer.
“Bovendien wordt de oranje envelop gratis uitgereikt en is het lekker stevig. De envelop kan tegen een stootje en heeft een handig formaat. Maar de kiezer in het buitenland mag ook altijd een eigen envelop gebruiken als hij dat fijner vindt of beter vertrouwt.”
Meld je aan voor de nieuwsbrief. Ontvang het laatste nieuws in jouw mailbox.