Schrik bij kiezers buiten Nederland. Het nieuws kwam voor hen als een donderslag bij heldere hemel tijdens de Dag van de Nederlanders buiten Nederland. "Je kunt alleen per brief stemmen voor de kiescollegeverkiezingen. Stemmen via volmacht is niet mogelijk", vertelt Nathalie Pilk, projectmanager Verkiezingen bij de Gemeente Den Haag.
Dat dit nog niet bekend was bij alle Kiezers buiten Nederland blijkt wel uit de geschrokken en verbaasde reacties uit het publiek. Waarom kan dat niet? “Dat komt doordat de Kiescollegeverkiezingen geen landelijke verkiezingen zijn”, legt Nathalie uit. “De kiescollegeverkiezingen voor het Kiescollege Niet-Ingezetenen is uniek voor Nederlanders in het buitenland. Dat betekent dat je zelf moet stemmen (per brief) omdat in de stembureaus in Nederland geen stembus staat voor het Kiescollege Niet-Ingezetenen.”
Eerste Kamerverkiezingen, hoe zit dat?
Bij de Tweede Kamerverkiezingen stemmen alle Nederlanders, dus in Nederland en in het buitenland, voor de Tweede Kamer. Maar niemand stemt direct voor de Eerste Kamer.
- Nederlanders in Nederland stemmen in maart 2027 per gemeente voor de Provinciale Staten van de provincie waarin hun gemeente ligt.
- Nederlanders in Caribisch Nederland stemmen voor het kiescollege op hun eiland, de kiescolleges Bonaire, Sint Eustatius en Saba.
- Nederlanders buiten Nederland stemmen voor het Kiescollege Niet-Ingezetenen in maart 2027, dat door de Gemeente Den Haag wordt georganiseerd.
De leden van de 12 Provinciale Staten stemmen op hun beurt samen met de leden van de 4 kiescolleges in mei 2027 bij de Eerste Kamerverkiezingen.
“Er worden dus eigenlijk 12 provinciale verkiezingen en 4 kiescollegeverkiezingen gehouden in maart, waarna in mei de daadwerkelijke Eerste Kamerverkiezingen zijn”, vertelt Nathalie.
“De briefstembus voor Nederlanders in het buitenland staat op het Nationaal Briefstembureau in Den Haag. Daardoor kunnen zij alleen daar terecht. Stemmen met een kiezerspas elders in Nederland kan dus niet, evenals iemand anders ergens in Nederland voor je laten stemmen via volmacht.”
Briefstemproces versnellen
Veel Nederlanders vinden dat hen het stemmen onmogelijk wordt gemaakt, doordat in veel landen de posterijen te traag zijn of niet werken. Briefstembewijzen komen niet of te laat aan. De oplossing daarvoor is volgens Nathalie een vervangend briefstembewijs aan te vragen.
“Wanneer we in december de briefstembewijzen per post versturen krijgt ook iedereen een e-mail met een link om een vervangend briefstembewijs aan te vragen. Wie een vervangend briefstembewijs aanvraagt krijgt dan zijn briefstembewijs, net als het stembiljet, per e-mail. Daardoor kunnen alle Kiezers buiten Nederland alle briefstembescheiden digitaal en ruim op tijd ontvangen. De heenweg gaat digitaal, de terugweg langs de printer en met je eigen enveloppen op de post. Dat levert flink wat tijdwinst op voor alle briefstemmers en vergroot de kans dat de briefstem op tijd aankomt bij de Nederlandse ambassade of het Nationaal Briefstembureau.”
Briefstemmen enige optie
“Stemmen per post is dus voor veel Nederlanders in het buitenland eigenlijk de enige mogelijkheid”, aldus Nathalie Pilk. “Of je doet de briefstem op de post naar het Nationaal briefstembureau in Den Haag. Of je verstuurt het per post naar de Nederlandse ambassades, de consulaten-generaal (niet de honorair consuls), of de Nederlandse vertegenwoordigingen op Curaçao, Aruba en Sint Maarten.”
Persoonlijk briefstem afgeven
Wie dat wil kan zijn of haar briefstem op deze locaties ook persoonlijk afgeven. Zorg wel dat je dit ruim op tijd doet, want de deadline voor het inleveren van briefstemmen is ruim een week voor de verkiezingsdag, valt te lezen in de verkiezingskalender.
Voor wie toevallig op 17 maart 2027 in Nederland zijn en op de verkiezingsdag in Nederland zijn briefstem wil uitbrengen, die kan daarvoor naar het stadsdeelkantoor Leidschenveen-Ypenburg op de Brigantijnlaan 303 in Den Haag. “Alleen op deze locatie staat wel een stembus voor Kiezers buiten Nederland. Daar mag je dan persoonlijk jouw briefstem in doen. Let op! Deze speciale briefstembus sluit op de verkiezingsdag exact om 15.00 uur.”
Wil je weten...
Hoe zit het met stemmen als ik ga verhuizen? Wat is de beste manier om mijn briefstem te versturen? Kan ik stemmen met de Verklaring Nederlanderschap? Hoe komt het dat het Kiescollege Niet-Ingezetenen groeit? De antwoorden op deze vragen lees je nu in de Nieuwsbrief Special Kiescollegeverkiezingen 2027!